Ahmed Yassin
23 jan 03
Was: Oprichter en geestelijk leider van de Palestijnse Hamas-beweging. Op 22 maart 2004
wordt hij gedood tijdens een aanval van de Israëlische luchtmacht op Gaza.
Achtergrond: Sjeik Yassin wordt in 1938 in een vissersdorp nabij Ashkelon geboren. Dat valt
dan nog onder het Britse mandaat. Na de stichting van de staat Israël in 1948 vlucht hij met zijn
familie naar de Gazastrook. Deze tragische gebeurtenis vormt zijn denkbeelden voor de rest van zijn
leven.
Hij raakt verlamd op twaalfjarige leeftijd bij een partijtje voetbal in het vluchtelingenkamp Shati. Ondanks
zijn lichamelijke beperking weet hij zijn middelbare school af te ronden. Hierna vertrekt hij naar Egypte
voor een universitaire studie.
In Caïro vindt het tweede belangrijke voorval van zijn leven plaats. Hij komt in aanraking met de
moslimfundamentalistische Moslim Broederschap. Na een jaar moet hij vanwege geldgebrek weer terug naar de
Gazastrook, maar zijn toekomst ligt voor hem vast.
Terug in Gaza doceert hij Islam en Arabisch en raakt hij betrokken bij de lokale afdeling van de Moslim
Broederschap. In de jaren zeventig vormt hij zijn eigen fundamentalistische beweging. Israël steunt in
deze tijd deze groeperingen als tegenhanger van al-Fatah van Yasser Arafat.
Onder invloed van de Iraanse islamitische revolutie in 1979 radicaliseert ook sjeik Yassin. Hij wordt vijf
jaar later voor het eerst gearresteerd door de Israëli's wegens illegaal wapen- en explosievenbezit. Een
jaar later komt hij na een gevangenenruil weer op vrije voeten
Hamas: Na het uitbreken van de eerste intifada (opstand) in 1987 richt hij de Islamitische
Verzetsbeweging op. Het acroniem in het Arabisch hiervan is Hamas, dat ook ijver betekent. Hamas kent een
politieke vleugel en een militaire tak, de Izz al-Din al-Qassam Brigade, die verantwoordelijk is voor veel
zelfmoordaanslagen.
Hamas is ook een charitatieve instelling. Het heeft een uitgebreid sociaal programma en bouwt scholen,
ziekenhuizen en deelt voedsel uit. Financiering komt vooral van Arabieren uit de Golf-regio, maar volgens
Amerikaanse inlichtendiensten ook van Iran.
Gevangenis: Twee jaar nadat hij Hamas heeft opgericht, verdwijnt Yassin weer in de
gevangenis. Een Israëlische rechtbank veroordeelt hem tot levenslang. Hij zou opdracht hebben gegeven om
twee Palestijnen die verdacht worden van drugshandel en collaboratie met de Israëlische politie, te
vermoorden.
In de gevangenis groeit Yassin uit tot het symbool van het Palestijnse verzet. Hij komt in 1997 vrij na een
deal tussen Israël en Jordanië. Amman laat in ruil twee Israëlische geheim agenten vrij die
hebben geprobeerd de vertegenwoordiger van Hamas in Jordanië te doden.
Ster: Na zijn vrijlating begint de ster van de fragiele Yassin te rijzen. Hij verschijnt
regelmatig met zijn hoge piepstem in de internationale media. Terwijl de populariteit van Arafat taant, neemt
die van de geestelijk leider van Hamas steeds verder toe.
De relatie tussen beide leiders kent zijn voor- en tegenspoed. Yassins verzet tegen Oslo en de
zelfmoordaanslagen van Hamas leiden tot spanningen. Pogingen om hem onder huisarrest te plaatsen, lopen uit
op confrontaties tussen de Palestijnse politie en aanhangers van Hamas.
Door corruptie binnen de Palestijnse Autoriteit, het mislukken van de Oslo-Akkoorden, het Israëlische
beleid van nederzettingen en liquidaties en de economische malaise in de Palestijnse gebieden groeit de
aanhang en het aanzien van Hamas en daarmee van de 'sjeik van de intifada'.
Israël: Yassin laat zo nu en dan een verzoenende toon horen. Zo laat hij weten bereid
te zijn tot een tijdelijk bestand als Israël concessies zal doen. Het moet volgens hem de bezette
gebieden opgeven, nederzettingen ontruimen en Oost-Jeruzalem tot hoofdstad van een Palestijnse staat
maken.
Toch laat de sjeik iedere keer weten dat dit niet zijn uiteindelijke doel is. Israël moet wat hem
betreft van de kaart verdwijnen, gaat het niet goedschiks dan kwaadschiks. Een opgaan van de joodse staat in
Palestina is volgens hem de oplossing van het conflict.
Opmerkelijk: Naast zijn verlamming is Yassin blind aan het rechteroog en gedeeltelijk blind
aan zijn linkeroog. Hij leidt aan verschillende ziektes aan zijn maag en heeft bronchitis. Volgens Hamas komt
dit door langdurige martelingen tijdens zijn gevangenschap.
(Bron: ANP, NOS nieuws)