Biografie: Ehud Olmert
23 jan 03
Is: waarnemend premier van Israël. Nadat Sharon in januari 2006 getroffen wordt door een hersenbloeding neemt Olmert zijn taken voorlopig waar.
Achtergrond: Ehud Olmert wordt op 30 september 1945 in Binyamina in
Israël geboren en krijgt politiek met de paplepel ingegoten; zijn vader is parlementslid van de
voorloper van de Likud-partij. Olmert gaat na zijn diensttijd psychologie, filosofie en rechten studeren aan
de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Hij staat bekend als een briljant student en start een eigen,
succesvolle advocatenpraktijk. Olmert is getrouwd en vader van vier kinderen.
Loopbaan: Olmert wordt in 1973 op 28-jarige leeftijd als jongste lid gekozen in de Knesset,
het Israelische parlement, en is na 15 jaar achtereenvolgens minister van Minderheden en Volksgezondheid.
Olmert wordt geschaard tot de havikken binnen de regering omdat hij tegen de Camp David-akkoorden is, het
vredesverdrag met Egypte. Na zijn ministerschap is hij tussen 1993 en 2003 burgemeester van Jeruzalem. Niet
succesvol, want de armoede neemt toe evenals de politieke spanningen.
Olmert neemt het op tegen Sharon als kandidaat voor het Likud-leiderschap bij de verkiezingen in 2003. Hij
verliest, keert terug in de Knesset, als minister verantwoordelijk voor Industrie, Handel en Werkgelegenheid
en plaatsvervangend minister-president.
Seismograaf Olmert: Twee jaar later neemt hij het
ministerschap van Netanyahu (Financiën) over die opstapt omdat hij het oneens is met Sharons
terugtrekkingsbeleid. Olmert daarentegen is steeds meer geneigd het compromis op te zoeken en deelt Sharons
visie van een aparte Palestijnse staat zonder Israelische aanwezigheid. Samen vormen ze een succesvol duo:
Olmert wordt wel gezien als 'voorproever'; stukje bij beetje peilt hij het draagvlak onder de bevolking voor
vergaande plannen van Sharon. Plannen bijvoorbeeld om bezette gebieden op te geven.
Kadima: In november 2005 scheidt Sharon zich af van de rechtse Likudpartij en start een
nieuwe partij, de centrum-rechtse Kadima (Voorwaarts). Olmert volgt Sharon naar die partij en wordt
lijsttrekker als Sharon in het ziekenhuis belandt.
Waarnemend premier: Olmert, nauwelijks bekend bij de internationale gemeenschap, is sinds
augustus 2005 vice-premier. Hij krijgt de post van vice-premier nadat hij Sharon grote steun heeft gegeven
bij de planning van de ontruiming van de nederzettingen in de Gazastrook. Olmert geldt als een van de
pioniers van de terugtrekkingsplannen.
Als Olmert na de instorting van Sharon als vice-premier zijn functie over neemt, doet hij dat met een bars
gelaat. Hij doet zijn best om de indruk te geven dat alles onder controle is, maar in een speciale
kabinetszitting geeft hij toe dat het land "in een ernstige situatie" verzeild is. Olmert kan maximaal
honderd dagen waarnemend premier blijven.
Verkiezingen: Olmert gaat de verkiezingen in met een plan om de 'rode lijnen', de permanente
grenzen van de joodse staat, vast te leggen. Hij wil de meeste Israëlische nederzettingen op de
Westelijke Jordaanoever ontruimen zonder overleg met de Palestijnen. Maar voor die stap wordt gezet, wil hij
een intern, nationaal debat in Israël.
Ook zegt hij twee dagen voor de verkiezingen op de Israëlische radio dat hij met Amerika en andere
landen wil overleggen voordat de grenzen van de staat Israël (zoals gepland staat voor 2010) definitief
worden vastgesteld. De verkiezingen op 28 maart, die Kadima wint, ziet hij als een referendum over zijn
ontruimingsplannen.
Ommezwaai: De ommezwaai van Olmert van havik naar politicus die tot compromissen bereid is
en zelfs voorstander is van twee aparte staten, is volgens insiders grotendeels te danken aan zijn naasten.
Zijn vrouw Alisa, een schrijfster van theaterstukken, zet zich sinds de Zesdaagse oorlog in '67voor teruggave
van de toen bezette gebieden in. Zijn oudste zoon weigerde dienstplicht in Palestijnse gebieden en de jongste
zoon wilde uberhaupt niet actief zijn in het leger. Een van zijn drie dochters is actief in een
pro-Palestijnse mensenrechtenorganisatie.
Opmerkelijk: "Niemand houdt echt van Olmert, maar er is ook niemand die hem echt haat", zegt
een Israëlisch analist. "Daarom heeft hij wel een kans om het publiek te overtuigen". Anderen noemen hem
"een wandelende politieke machine", "arrogant", maar ook "man met visie" en "uiterst intelligent en
ambitieus".
Olmert gaat zeer bewust om met de grote symathie onder de bevolking voor de in coma verkerende premier Ariel
Sharon. Zo laat hij tijdens besprekingen aan de kabinetstafel bewust de stoel van Sharon leeg. Maar Sharon
laat geen politiek testament na; onduidelijk blijft of Olmerts plannen ook de plannen van Sharon zouden zijn
geweest. In elk geval levert Olmerts gewijzigde koers hem wel de sympathie van zijn familie op: "Vroeger
stemden mijn kinderen nooit op mij. Deze keer zullen zij dat echter zeker doen."
(Bronnen: Spiegel, Jewish Virtual Library)