Ad Melkert

Ad Melkert:

Is: Tweede man van UNDP, de ontwikkelingsorganisatie van de Verenigde Naties. Daarvoor was hij fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid en de beoogd opvolger van Wim Kok als premier.

Achtergrond: Mensen die hem voor 1980 nog in de links-radicale studentenbeweging van die dagen hebben meegemaakt, wisten het altijd al. Ad Melkert wordt ooit nog eens premier. Want waar de dresscode uit die tijd lang haar en baard, vrijetijdskleding en een bezeefdrukte linnen actietas voorschreef, verscheen de in 1956 in een katholiek kappersgezin geboren Melkert ook toen al het liefst in minder tijdgebonden confectie. Gewoon in een pak, soms zelfs met een stropdas en in ieder geval altijd met een professionele vergaderkoffer die alleen met een cijfercombinatie kon worden geopend.

Carrière: Melkert wordt in 1977 lid van de PPR, een christen-radicale partij die zich eind jaren zestig had afgescheiden van de KVP en mee had geregeerd in het roemruchte kabinet-Den Uyl (1973-1977). Het botert niet tussen Melkert en de PPR, die in 1989 samen met de CPN en de PSP opgaan in GroenLinks. De meningen lopen te zeer uit een, Melkerts liefde voor het machtspolitieke spel wordt in het PPR-milieu hoogst ongewoon gevonden en wekt vermoedelijk nog meer wantrouwen dan zijn regeringsgezindheid en zijn diplomatenkoffer. In 1981 zegt Melkert zijn lidmaatschap op, een jaar later wordt hij lid van de PvdA.

Om zo snel mogelijk op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer te komen, verhuist hij naar Almere. Hij maakt in 1986 zijn entree als volksvertegenwoordiger voor de PvdA. En als hij 1989 opnieuw in de Tweede Kamer wordt gekozen, gaat het allemaal snel. Hij wordt financieel woordvoerder van de fractie, maar draagt in de Kamer ook de PvdA-standpunten uit als het gaat om Europa en publiciteitsgevoelige kwesties als de Golfoorlog en Suriname. Zijn fractiegenoten zien het met een mengsel van bewondering en afgunst aan.

Imago: Melkert wordt steeds vaker genoemd als een mogelijke toekomstige leider van de PvdA voor het geval Wim Kok ooit zijn loopbaan zou beëindigen. Enige makke: hij roept bepaald geen warme gevoelens op bij het publiek. Melkert heeft vooral het imago van een koele machtspoliticus en een groot kenner van koopkrachtcijfers en a/i-ratio's. Hij beweegt zich bovendien op de rechtervleugel van zijn partij, overtuigd van de noodzaak het financieringstekort terug te dringen, ook als daarvoor in de sociale zekerheid moet worden gesneden. De PvdA kan volgens Melkert alleen duurzaam regeren als er goed op de centjes wordt gelet.

In 1994 wordt hij minister van Sociale Zaken in het eerste kabinet-Kok was geworden, maar hij raakt het beeld van de ijzige rekenmeester niet kwijt. Zijn taaie onderhandelingsgevechten met zijn goedlachse VVD-collega Zalm van Financiën geven Melkert de naam van een 'rupsje-nooit-genoeg' die ten koste van alles altijd het onderste uit de kan wil hebben. Zelfs zijn inzet voor de koopkracht van de minima wekt bij de kiezers geen sympathie.

Humor?: Toch wordt Melkert in 1998 fractievoorzitter van de PvdA in de Tweede Kamer en daarmee de gedoodverfde opvolger van Kok. In 2001 wordt hij officieel naar voren geschoven als de nieuwe lijsttrekker van de PvdA. Maar hoewel hij zijn uiterste best doet om zijn koele imago van zich af te schudden, lukt het Melkert niet om de kiezer voor zich te winnen. Helemaal mis gaat het als de frivole politicus in spe Pim Fortuyn de aanval op hem opent. Bij het eerste traditionele lijsttrekkersdebat veegt Fortuyn pijnlijk de vloer aan met een steeds zuurder kijkende Melkert: "Kom op, meneer Melkert, een beetje humor mag wel."

Oude politiek: Pim Fortuyn is alles wat Melkert niet is. Fortuyn is de nieuwe politiek en Melkert de oude. Als Fortuyn vlak voor de verkiezingen wordt vermoord, wijzen diens aanhangers Melkert aan als mede-schuldig aan het misdrijf. De gebeurtenissen hebben fatale gevolgen voor de PvdA. De partij had vooraf ingecalculeerd dat ze vanwege het vertrek van Kok wel eens tien zetels zou kunnen verliezen. Een dramatisch verlies van meer dan de helft van de zetels had echter niemand durven bedenken. Melkert weet genoeg. Op de avond van de verkiezingen kondigt hij zijn vertrek aan. En voor het eerst ziet iedereen dan een man met emoties: "De krassen op mijn ziel gaan niet meer weg." Had hij dat maar eerder laten zien, verzuchten zelfs zijn aanhangers.

(Bron: ANP)

Tags:

ad,

melkert