Biografie: Gerrit Zalm

Is: Oud-fractievoorzitter van de VVD en minister van Financiën en vice-premier in het kabinet-Balkenende III.

Persoonlijk: Gerrit Zalm wordt op 6 mei 1952 geboren in Enkhuizen als vierde van de vijf zonen van een kolenboer. Hij is a-politiek opgevoed. Zijn ouders waren lid van de Hersteld Apostolische Zendingskerk en stemden waarschijnlijk CHU. Uitgerekend op Prinsjesdag 2003 wordt Gerrit Zalm opa. Emma is het eerste kind van Zalms dochter Claire. Kamerleden reageerden teleurgesteld toen bleek dat in zijn koffertje de Miljoenennota zat, en geen beschuit met muisjes.

Geldt: Al jarenlang als een onberispelijke, kundige en prettige vakminister. Als minister van Financiën voert Gerrit Zalm in twee paarse kabinetten een strak begrotingsbeleid. Onder zijn bewind verandert het begrotingstekort voor het eerst sinds mensenheugenis in een overschot. Daarbij hanteert de goedlachse Zalm een ontspannen stijl. Het maakt hem zeer populair.

Opmerkelijk: Als politiek leider van de VVD krijgt hij een ander imago. Hij lijkt te verkrampen, laat zijn gulle lach nog zelden zien en ontpopt zich als een harde machtspoliticus en een sluw strateeg. In Kamerdebatten is hij superieur, maar wekt juist daardoor een indruk van onbetrouwbaarheid en al te grote slimheid. Vooral bij de LPF. Na de val van het kabinet-Balkenende beschuldigt deze partij Zalm ervan dat hij "de stekker eruit heeft getrokken". Hij zou vanaf het begin de LPF beentje hebben willen lichten. Voormalig LPF-minister Bomhoff stelt dat de VVD-leider "heeft zitten wachten en loeren om het kabinet te laten vallen".

Visie: Zalm laat er geen twijfel over bestaan dat hij na de verkiezingen met het CDA verder wil. Zijn paarse veren heeft hij afgeschud. Zijn voormalige coalitiegenoot de PvdA pakt hij keihard aan, in de stijl van zijn verre voorganger Hans Wiegel. Hij verwijt de PvdA de financiële soliditeit van Wim Kok verlaten te hebben. Ook het 'morrelen' aan de hypotheekrente-aftrek maakt dan nog een nieuwe coalitie met de PvdA voor hem onbespreekbaar.

Carrière: Zalm begint zijn politieke loopbaan bij de PvdA, waar hij het schopt tot voorzitter van de afdeling Enkhuizen. Pas in 1986 stapte hij over naar de VVD. Na een studie economie in Amsterdam werkt hij als ambtenaar op de ministeries van Financiën en Economische Zaken. Hij is van 1989 tot 1994 directeur van het Centraal Planbureau. Daarnaast is hij als bijzonder hoogleraar economische politiek verbonden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Van 1994 tot en met 2002 is hij minister van Financiën in de twee kabinetten-Kok. Ook in de drie kabinetten-Balkenende behoudt hij deze positie. Gerrit Zalm is getrouwd en heeft vijf kinderen (twee dochters en drie zonen). De VVD-leider woont in Den Haag.

Imago: Onder meer vanwege zijn verleden bij de PvdA wordt Zalm nog lang gezien als het sociale buitenbeentje van de VVD. Daarover zei hij ooit tegen het Algemeen Dagblad: "Ik ben niet te betrappen op allerlei linkse, sociale, geld-over-de-balk-gooierige uitgaven. Mensen denken dat een man achter een flipperkast niet zo verschrikkelijk rechts kan zijn. Maar dat ben ik natuurlijk wel! Een wolf in schaapskleren, dat ben ik.'

Typisch: De VVD-leider brengt zijn tijd graag door achter de flipperkast en de pc. Zijn fanatisme achter de computer leidt ertoe dat hij rsi-klachten ontwikkelt, waardoor hij in 2002 een tijdje niet achter het toetsenbord kan plaatsnemen.

Succes: Zalm dankt zijn succes als minister van Financiën vooral aan de Zalmnorm. Deze berust op een scheiding van inkomsten en uitgaven, waarbij de begroting wordt gebaseerd op een behoedzame raming van de economische groei. Als de groei boven de raming uitkomt, levert dat belastingmeevallers (ofwel extra inkomsten voor de overheid) op. Die mogen alleen worden gebruikt voor terugdringing van het begrotingstekort en de staatsschuld. Extra uitgaven moeten komen uit uitgavenmeevallers (de overheid geeft minder uit dan begroot).

Ongenoegen: In de speech die hij houdt wanneer hij het lijsttrekkerschap van de VVD aanvaart, maakt hij zich boos over kritiek die hij de laatste tijd over zich heen krijgt: "Ik moet u bekennen dat er één ding is waar ik niet goed tegen kan en dat is als mijn integriteit in twijfel wordt getrokken, ik word afgeschilderd als een bedrieger en een onbetrouwbaar type dat dingen in scène zet. Dat raakt me want ik probeer mijn werk steeds zo te doen dat ik iedereen recht in de ogen kan kijken."

Tags:

gerrit,

zalm,

biografie,

vvd,

leider,

politiek,

verkiezingen,

tweede,

kamer,

parlement