Hans Blix
13 feb 03
Is: De voormalige chef van de VN-wapeninspecteurs in Irak.
Vindt: Dat de terroristische dreiging overschat wordt. Volgens Blix hebben de Britse premier
Blair en de Amerikaanse president Bush veel te veel vertrouwen gesteld in informatie van de
inlichtingendiensten voor hun beslissing Irak binnen te vallen. Hij vindt dat zij beter hadden kunnen varen
op de gegevens van de VN-inspecteurs.
'Missie Irak': In maart 2004 verschijnt zijn boek 'Missie Irak'. Daarin kijkt Blix terug op
het diplomatieke steekspel in de aanloop naar de Irak-oorlog. Hij vertelt openhartig over zijn ervaringen bij
de zoektocht naar massavernietigingswapens in Irak voorafgaande aan de inval en verdrijving van Saddam Hoe
ssein. Hij vertelt tot in detail over zijn aangekondigde en onaangekondigde acties in de uithoeken van Irak,
over de werkwijze van zijn team, en over zijn soms informatieve, maar soms ook twijfel zaaiende gesprekken
met Irakese functionarissen. Blix doet in zijn boek kritische uitspraken over het eenzijdig optreden van de
VS. "De Amerikaanse vastbeslotenheid Irak aan te pakken", schrijft hij, "kwam niet voort uit iets wat Irak
had gedaan, maar uit de wonden die al-Qaeda had toegebracht."
Opzien: Blix baart al eerder opzien als hij in de zaterdageditie van de Britse krant The
Guardian een boekje open doet over de afluisterpraktijken van de Amerikanen. Dat de Irakezen hem
bespioneerden lag voor hem in de lijn der verwachting, maar dat de Amerikanen vermoedelijk hetzelfde
deden noemt Blix "walgelijk'. Blix laat weten dat hij een hele reeks maatregelen heeft genomen om te
voorkomen dat hij zou worden afgeluisterd. Hij zet onder meer VN-inlichtingenpersoneel aan het werk om
afluisterapparatuur te zoeken en te verwijderen. Als Blix over belangrijke zaken moet praten, zoekt hij zijn
toevlucht in een restaurant of op straat.
Imago: Blix krijgt, als hij nog in functie is, soms het verwijt dat hij te veel rekening
houdt met de Iraakse gevoeligheden. Waarop Blix steeds zegt dat hij zijn inspecteurs erop traint om niet
onhebbelijk en onuitstaanbaar in Irak rond te lopen. "We zijn niet in Irak om ze daar lastig te vallen, te
beledigen of te vernederen', zei hij eens. Onnodige provocatie wil Blix koste wat kost voorkomen. Een
voormalig Amerikaans ambassadeur bij de VN stelde ooit dat Blix "tussen iedereen inzit'. "Voor de Irakezen
is hij te veeleisend. Voor de Amerikanen is hij te onpartijdig en te diplomatiek en voor de vredelievende
gewone man is hij te onbuigzaam en te vastberaden.' Irak noemde Blix in augustus 2002 nog een "Amerikaanse
spion".
Carrière: Blix studeert onder meer rechten in Zweden, de VS (Columbia) en Groot-Brittannië (Cambridge) en was hoogleraar internationaal recht op de universiteit van Stockholm. Vanaf 1963 werkt Blix op het Zweedse ministerie van Buitenlandse Zaken. Vijftien jaar later is hij minister op dat departement. Tussen 1962 en 1978 is Blix lid van de Zweedse delegatie bij de Conferentie voor Ontwapening in Zwitserland. Ook maakt hij vanaf 1962 twintig jaar deel uit van de Zweedse delegatie bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Bij een referendum in 1980 zet hij zich in voor het behoud van het Zweedse kernenergieprogramma.
IAEA: In 1981 wordt de Zweed algemeen directeur van het Internationaal Atoomenergie
Agentschap (IAEA) en blijft dat tot 1997. In die baan moet hij onder meer het Iraakse nucleaire programma in
de gaten houden. En precies in die periode slaagt Irak erin om kern- en massavernietigingswapens te bouwen.
Dat geheime programma komt aan het licht tijdens de Golfoorlog en is toen ook vernietigd. "Het is juist om te
zeggen dat de IAEA in de maling is genomen door de Irakezen', zei Blix destijds tegen een Britse krant.
"Maar we hebben onze les geleerd.'
Opmerkelijk: Dr. Hans Blix is een echte fan van autoracen. Hij begint in 1976 met zijn
eerste race in een Saab 96. Na 1983 gaat Blix ook meedoen aan Internationale autoraces. Zo is hij onder
andere kampioen geworden van de Asia-Pacific autorace kampioenschappen (1994) en de Hong Kong
kampioenschappen in 1995.