Achmed Chalabi
12 apr 03
Is: Leider van het Iraaks Nationaal Congres (INC), één van de bekendste
oppositiepartijen in Irak. Hij wordt genoemd als de mogelijke opvolger van Saddam Hoessein. Sinds 1 september
2003 is hij voorzitter van de Regeringsraad. Als zodanig bekleedt hij de functie van regeringsleider. Deze
functie wordt bij toerbeurt vervult door leden van de Regeringsraad.
Carrière: De sjiitische ex-bankier wordt geboren in 1945 in een rijk gezin. Tot de
machtsovername door Saddam Hoessein en zijn Ba'ath-partij in 1968 bekleden zijn grootvader, vader en broer
hoge bestuursposten. Chalabi verlaat Irak al in 1956, studeert in de Verenigde Staten, doceert in Libanon,
bankiert in Jordanië en belandt uiteindelijk in Londen.
Chalabi wordt begin jaren negentig een van de voormannen van het INC. De vorming van het INC is de eerste
echte poging een overkoepelend orgaan van Iraakse oppositiegroepen te installeren. In het INC zitten ook
Koerden, soennieten en sjiieten. Het INC valt al snel uiteen in splintergroepjes, maar desondanks blijft de
VS het INC financieel steunen.
Medio jaren negentig is Chalabi in Noord-Irak om er vorm te geven aan een opstand van Koerden tegen het
regime van Saddam. Die opstand loopt door gebrek aan Amerikaanse steun uiteindelijk uit in een bloedbad en
dwingt Chalabi te vertrekken.
Vriend: Chalabi bouwt in de loop der jaren goede relaties op met het Pentagon, het rechtse deel van
het Amerikaanse Congres en met de Amerikaanse vice-president Dick Cheney.
Vijand: De top van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, de CIA en veel Iraakse ballingen
hebben erg weinig op met Chalabi. De laatsten wijzen er steeds op dat Chalabi in 1992 bij verstek tot 22 jaar
cel en dwangarbeid is veroordeeld in Jordanië wegens fraude bij de, door hem opgerichte, Petra Bank.
Chalabi zelf zegt dat dit een opzetje was van de Iraakse overheid.
Buitenlandse Zaken in Washington heeft een andere reden te twijfelen aan de leiderschapskwaliteiten van
Chalabi: de Irakees, intussen Brits staatsburger, is degene die Cheney had bezworen dat de 'gewone' Iraakse
strijdkrachten zich nauwelijks zouden verzetten. Het Iraakse volk zou de Amerikanen verwelkomen als
bevrijders. Dat blijkt al snel een misvatting.
Zegslieden van andere oppositiegroepen en naar verluidt ook veel gewone Irakezen kijken ook met argusogen
naar de rol die Chalabi momenteel krijgt of in een later stadium nog zal krijgen. Veel Iraakse en andere
Arabische soennieten willen niet dat een sjiiet een leidende rol krijgt, Jordanië wil de man in de cel
zetten en Turkije wantrouwt Chalabi gezien zijn relaties met de Koerden.
Opmerkelijk: Na jarenlang in het buitenland vertoeft te hebben, zit Chalabi plotseling weer in Zuid-Irak.
Volgens sommige Amerikaanse politieke commentatoren maakt Chalabi zich op voor een hoge post in een
na-oorlogs Irak. Hij wordt genoemd als de mogelijke opvolger van Saddam Hoessein. Hijzelf heeft echter steeds
ontkend politieke ambities te hebben. "Mijn taak eindigt met de val van het huidige Iraakse regime', zei hij
kortgeleden nog tegen de Duitse krant Die Zeit.