De doofpot
23 jan 03
De misstanden rond de enclave Srebrenica lijken na de val in de doofpot te verdwijnen.
Na de val van Srebrenica blijven veel vragen onbeantwoord. De suggestie van een doofpot steekt regelmatig
de kop op. Een overzicht.
22 juli 1995 Als de Nederlandse militairen veilig in Zagreb aankomen, begint het eerste,
geheime onderzoek. Onder leiding van bevelhebber Couzy wordt een aantal Dutchbatters verhoord; ze zouden
getuige zijn geweest van het scheiden van mannen en vrouwen. Luitenant R. Rutten blijkt foto's te hebben
gemaakt van oorlogsmisdaden door Serviërs en van Dutchbatters die helpen bij het scheiden van mannen en
vrouwen. Verder zou er medische zorg onthouden zijn aan gewonde moslims. En er zou met een pantservoertuig
over moslims zijn gereden.
28 juli 1995 De foto's van Rutten gaan verloren bij het ontwikkelen. Voorhoeve geeft de
Koninklijke Marechaussee (Kmar) opdracht te onderzoeken wat er is misgegaan. Een medewerker van het
fotolaboratorium van de Marine Inlichtingendienst (MID) blijkt het fotorolletje met verkeerde ontwikkelaar te
hebben behandeld. De Kmar concludeert (deel 1, deel 2)dat het gaat om een menselijke fout. Voorhoeve noemt het een
'oenige fout'. Opnieuw leggen militairen verklaringen af over
wangedrag door Dutchbat. De Kmar stelt naar aanleiding daarvan de Managementrapportage
(deel 1 en
deel 2) op. Voorhoeve
begint een groot onderzoek, het Debriefingsonderzoek. Alle Dutchbatters worden verhoord.
30 oktober 1995 Voorhoeve concludeert op basis van
het Debriefingsonderzoek dat de Nederlandse militairen niets is aan te rekenen.
6 september 1996 Het kabinet geeft het NIOD opdracht de val van Srebrenica te onderzoeken.
Een internationaal onderzoek zou er niet inzitten.
10 augustus 1998 Uit een aantal NOVA-uitzendingen
blijkt dat er met meerdere fotorolletjes is geknoeid. NOVA publiceert de tot dan toe geheimgehouden
Managementrapportage over het wangedrag van Dutchbat. Sommige militairen verklaren grote
frustraties te hebben overgehouden aan de debriefing en vermoeden dat
er sprake is van een doofpot.
11 augustus 1998 Minister De Grave zegt een
onderzoek toe, omdat de geloofwaardigheid van Defensie op het spel staat. Commissaris van de Koningin Van
Kemenade moet uitzoeken of er feiten zijn achtergehouden.
28 september 1998 Van Kemenade concludeert dat er veel fouten zijn gemaakt door Defensie,
maar dat 'er geen sprake is van een doofpot'.
22 juni 1999 Luitenant Klomp verklaart dat er naast het Debriefingsrapport een nog geheim
Feitenrelaas bestaat. Dat bevat verklaringen van de Dutchbat militairen over wangedrag. Er zou ook nog een
rapport zijn van de MID. De Grave ontkent dit echter.
17 juli 1999 Het MID-rapport bestaat toch. De Grave
ontslaat de top van het MID vanwege het verzwijgen van dit feit. Het
rapport bestaat uit vier verhoren van Dutchbatters die verklaringen afleggen over wangedrag en
rechts-extremisme.
15 november 1999 Volgens een VN-rapport
hadden er mensenlevens gered kunnen worden als de leiding van Dutchbat aanwijzingen voor oorlogsmisdaden
direct had gemeld.
21 december 1999 Na ruim vier jaar wordt het Feitenrelaas vrijgegeven. Er staan
gedetailleerde verklaringen in over wangedrag en racistisch gedrag. Geen van deze verklaringen staat in het
Debriefingsrapport.
11 juli 2000 NOVA publiceert een fax van commandant Karremans aan de landmachttop. Hieruit
bliijkt dat Karremans Den Haag al enkele weken voor de val, op 8 juni 1995, heeft gewaarschuwd voor een
massale aanval van de Bosnisch Servische troepen. Voorhoeve verklaart
deze fax nooit onder
ogen te hebben gehad.