Ahmadinejad én Mousavi eisen overwinning op

Presidentskandidaat Mir Hossein Mousavi heeft zich uitgeroepen tot winnaar van de verkiezingen in Iran, ver voor de officiële uitslag bekend is. De Iraanse media melden echter dat de zittende president Mahmoud Ahmadinejad is herkozen.

Opkomst
Iran kiest vrijdag 12 juni een nieuwe president en de opkomst is hoog: de overheid verwacht dat zeventig procent van de stemgerechtigden een stem uitbrengt. Om zoveel mogelijk mensen de kans te geven te stemmen, zijn de stembussen twee uur langer open gebleven.

Kandidaten
Er zijn vier kandidaten waarvan twee serieuze kanshebbers: de huidige president Mahmoud Ahmadinejad, en oud-premier Mir Hossein Mousavi. De beide andere presidentskandidaten, de hervormingsgezinde Mehdi Karoubi en de conservatief Mohsen Rezai, lijken weinig kans te maken.

Verrassing?
Wacht Iran vrijdag bij de presidentsverkiezingen een nieuwe verrassing? In 2005 twijfelde niemand er aan: Akbar Hashemi Rafsanjani zou de nieuwe president worden. Deskundigen in binnen- en buitenland verklaarden de stembusgang een uitgemaakte zaak. Maar niemand had rekening gehouden met de toenmalige burgemeester Ahmadinejad van Teheran.

Met steun van het platteland en de armen versloeg hij de grote favoriet. Veel mensen waren teleurgesteld in de hervormers en hadden genoeg van de corruptie.


Verslaggever Jan Eikelboom de cameraman Dennis Hilgers in Iran

Ahmadinejad
De afgelopen vier jaar werkte Ahmadinejad aan zijn herverkiezing. Hij reisde stad en platteland af met zijn regering. Overal beloofde hij geld. Niet alleen voor huisvesting en werkgelegenheid, ook voor zaken als een sporthal. Alleen kwam hij lang niet alle beloftes na. Het nationalistische vuur wist hij op te stoken met zijn nucleaire programma. Het hopeloos verdeelde hervormingsgezinde kamp had hier geen antwoord op.

Het zat Ahmadinejad in het begin mee. De olieprijs bereikte recordhoogten en het geld stroomde binnen. De president gaf het met bakken tegelijk uit. Daar zat ook een keerzijde aan. De inflatie groeide, net als de kosten voor het levensonderhoud en de werkloosheid.



Retoriek
De olieprijs zakte ook weer en daarmee de inkomsten. De president moest maatregelen nemen om zijn begroting op orde te krijgen. Dat maakt geen enkele politicus populair. Daarnaast groeide de weerstand tegen zijn voortdurende retorische gevechten met het Westen. Die legden het land sancties op omdat Ahmadinejad weigert tijdelijk te stoppen met uraniumverrijking.

Desondanks leek een tweede ambtstermijn voor hem in het verschiet te liggen. Zo geniet hij de steun van Opperste Leider Ali Khamenei, de machtigste man van het land. Die gaf onlangs nog in weinig bedekte termen aan dat Ahmadinejad het beste kan worden herkozen.

Mir Hossein Mousavi
Nu dreigt Mir Hossein Mousavi echter roet in het eten te gooien. Deze wat saaie en weinig charismatische man is plotseling de hoop van de hervormers geworden. Hij weet tot veler verrassing honderdduizenden jongeren op de been te brengen. Hij belooft vrouwen meer rechten, valt het economische en buitenlandse beleid van Ahmadinejad aan en hekelt acties van de autoriteiten tegen studenten.

Oud-premier Mousavi lijkt te gokken op het electoraat dat Khatami zo verrassend aan de macht bracht. Bijna twee derde van de ruim zeventig miljoen Iraniërs is jonger dan dertig jaar. Hoe zij gaan stemmen is nog onduidelijk. Betrouwbare peilingen zijn er niet. Waarnemers verwachten dat het tot een tweede ronde zal komen tussen Ahmadinejad, die nog steeds populair is onder armen en op het platteland, en Mousavi.

NOVA is in Iran en doet verslag van de verkiezing. Volg camerman Dennis Hilgers via Twitter.

Tags:

Iran,

verkiezing,

Jan Eikelboom,

Dennis Hilgers