Paul Bremer

Is: Oud-topdiplomaat en terrorisme-expert.

Was: Veertien maanden lang bewindvoerder in Irak. Achteraf zegt hij dat er te weinig troepen naar het Arabische land zijn gestuurd om het aanhoudende geweld de kop te kunnen indrukken.

Achtergrond: Lewis Paul Bremer III wordt op 30 september 1941 geboren in Hartford, in de Amerikaanse staat Conneticut. Hij studeert achtereenvolgens aan Yale en aan Harvard. Na zijn afstuderen wordt hij als officier uitgezonden naar Afghanistan. Hij studeert eind jaren zestig verder - politicologie - in Parijs.

Loopbaan: In de jaren zeventig werkt Bremer bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij is onder andere assistent van Henry Kissinger. Onder president Reagan is hij actief op het gebied van contra-terrorisme. In 1999 wordt hij de leider van de afdeling anti-terrorisme van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. President Bush benoemt Bremer in juni 2002 vervolgens tot adviseur van het toen net opgerichte 'superministerie' voor binnenlandse veiligheid.

Topdiplomaat: Bremer staat in de VS bekend als een topdiplomaat met grote communicatieve vaardigheden. Van 1983 tot 1986 werkt hij als ambassadeur in Den Haag. Nederlandse bestuurders die Bremer kennen, hebben veel vertrouwen in hem. Zo ook de voormalige minister van Buitenlandse Zaken, Hans van den Broek, die in die tijd veel met Bremer te maken heeft gehad. "Een krachtdadige, intelligente en zeer vastbesloten diplomaat", aldus Van den Broek.

Geduld: Reagan stuurt Bremer naar Nederland in de tijd dat de Amerikanen onder druk staan vanwege de kruisrakettenkwestie. Honderdduizenden mensen protesteren in Amsterdam tegen de komst van de raketten, maar Bremer slaagt er met een geduldige aanpak in begrip voor het Amerikaanse standpunt te wekken.

Internationale steun: De benoeming van Bremer als bewindvoerder in Irak kan internationaal rekenen op veel enthousiasme. Velen zien in hem de geschikte man om Irak de weg te wijzen bij herstel van de orde, de vorming van een nieuw bestuur en de opbouw van de infrastructuur, gezondheidszorg en onderwijs. Vooral zijn diplomatie en zijn invloed op de Amerikaanse regering worden als pluspunten genoemd. Bremer is nog altijd een echte Republikein, maar vormt wel een tegenwicht tegen het neo-conservatisme dat in het Pentagon en delen van het Witte Huis regeert.

Geweld: Maar veel haalt de benoeming van Bremer in Irak niet uit. Het land blijft gebukt gaan onder aanhoudend geweld van opstandelingen tegen coalitietroepen en buitenlanders. Wel vindt er de formele machtsoverdracht aan de Iraakse interim-regering plaats. Iyad Allawi wordt interim-premier en vormt een overgangsregering. Als tijdelijk president wordt Ghazi al-Yawar benoemd. Tegenstanders van de Amerikaanse aanwezigheid zien president en regering echter als verlengstuk van Washington. Als de op 30 januari 2005 geplande verkiezingen naderen, proberen radicale Irakezen de rust verder te verstoren door aanslagen tegen sjiieten te plegen.

Opmerkelijk: Paul Bremer stelt in Irak de wet die de doodstraf mogelijk maakt, tijdelijk buiten werking.

(Bron: NOS Nieuws, ANP, Wereldomroep)