Reactie van Adelmund in NOVA
23 jan 03
Staatssecretaris Adelmund zegt in de NOVA-uitzending van 18 februari dat moslimscholen die banden hebben met fundamentalistische stichtingen 'hun borst nat kunnen maken'.
NOVA zorgt op 18 februari voor veel ophef met een reportage over tien Nederlandse moslimscholen die banden hebben met fundamentalistische stichtingen. Mogelijk hebben die stichtingen, die financieel worden gesteund door organisaties in Saoedi-Arabië, invloed op het godsdienstonderwijs op de scholen. Staatssecretaris van Onderwijs Karin Adelmund reageert in de uitzending geschokt en verzekert dat de scholen die in hun lessen tot fundamentalisme oproepen keihard aangepakt zullen worden. Een gesprek met presentator Rob Trip.
Vindt u het zorgwekkend?
Ik vind het zorgwekkend, dit is niet goed voor kinderen. Ik vind het heel slecht om kinderen voor te bereiden op een samenleving waarin je andere mensen moet haten, waarin je opzet tot haat. Het is trouwens volstrekt in strijd met onze grondwet. Het symbolische Artikel 1 gaat hierover. Het kan niet zo zijn dat wij bekostigd onderwijs hebben in Nederland, want het is onderwijs wat door Nederland wordt betaald, dat zijn veel grotere bedragen dan de bedragen die u voorbij zag komen in de vorm van donaties. (…) Het is Nederlands onderwijs, er moet Nederlands worden gesproken en je moet worden voorbereid op een samenleving waarin je niet denkt in de zin van wij-zij, wij tegenover hen. Dat is hier een aantal momenten aan de orde en ik moet u zeggen: 'ik haat dit type onderwijs'. Daarvoor betalen we in Nederland niet het onderwijsgeld.
In de grondwet staat de vrijheid van onderwijs.
(…) Dat gaat wel uit van de veronderstelling dat je met die vrijheid heel secuur omgaat.
Op de Veluwe worden kinderen toch ook niet een zekere tolerantie opgevoed?
Dat is toch iets heel anders. Wij hebben veel soorten bijzonder onderwijs. Ik moet u zeggen dat daar altijd ideeën aan de orde zijn die niet op een algemeen draagvlak kunnen stoelen. Daarom heb je ook soorten onderwijs.
U vindt dit fundamenteel anders?
Ik zou ook graag bij de andere onderwijssoorten op dezelfde manier willen kijken. Hier gaat het ook niet over alle islamitische scholen. (…)
Maar 10 van de 32, dan is er toch iets aan de hand?
Ik wil daarmee niet de bewijslast omkeren, zo van: al het islamitisch onderwijs deugt niet. Er zijn dus ook scholen waar het goed gaat. Waar de BVD deze week mee zal komen zijn zaken die we heel secuur, ook in onderlinge afstemming, aan moeten pakken. Ik vind het niet een kwestie die de onderwijsinspectie aankan. (…) Die kan niet bij deze zaken komen, daar hebben we echt de BVD voor nodig.
Dat rapport komt deze week en heeft u dat al ingezien?
Dat rapport gaat woensdag uit. Ik heb een gesprek gehad met de BVD. Ook daar speelt natuurlijk een hele andere manier van onderzoeken dan de onderwijsinspectie kan doen. De onderwijsinspectie gaat naar een school, gaat daar dagen zitten, maakt goede verslagen, kijkt wat er in de school aan de orde is, maar is geen onderwijspolitie en baseert zich op datgene wat feitelijk op dat moment te bewijzen valt. De BVD heeft andere bronnen, ook anonieme bronnen, en komt daarmee op een andere manier dingen aan de weet. (…) Het gaat er om, om die zaken heel direct met elkaar te verbinden. Dus de onderwijsinspectie samen met de BVD en natuurlijk ook het OM, want ik moet u zeggen: 'er zijn incidenten geweest' en daarop hebben we steeds heel secuur en direct gereageerd. Bijvoorbeeld het feit dat er een video was waarin rechtstreeks opgeroepen werd tot haat, waarin kinderen werd verteld dat joodse mensen niet deugen. Op dat moment is direct de strafrechter erop gezet, dus het OM. Ik vind het een hele goede gedachte dat onderwijs moet deugen en fatsoenlijk moet zijn. Wat u hier weergeeft is een samenhang in een aantal incidenten en op dat moment kan ook de onderwijsinspectie het niet alleen aan, dat zal samen moeten met het OM en Justitie.
Maar dat maakt het nog erger, dat het een zaak van Justitie en de BVD is?
Ik vind dat waar je wetten overtreedt in het onderwijs, daar moet ook vervolging komen. (…) Op het moment dat er echt wetten aan de orde zijn binnen het onderwijs, wat natuurlijk vrijheid van godsdienst heeft, wat natuurlijk vrijheid van vereniging heeft. Vrijheid van onderwijs is een van de mooiste zaken van Nederland, maar op moment dat die vrijheid op zo’n wijze wordt gebruikt dat je in feite dwars komt te staan op Artikel 1 van de grondwet en kinderen opvoedt in haat, dan ga je over de grens heen. (…) Als je godsdienstvrijheid gebruikt om kinderen haat en rancune aan te leren, dan ga je over de grens. Vervolgens zal ook de onderwijsinspectie daarover moet kunnen rapporteren en ook moeten kijken wat daar aan de orde is.
Wordt u nerveus dat Saoedische fundamentalisten zoveel geld investeren in Nederlandse basisscholen?
Het is veel geld, maar niet in vergelijking met wat wij daar zelf aan geven. In het bijzonder onderwijs zul je altijd extra gelden hebben uit allerlei fondsen, middelen, legaten of giften op wat voor manier dan ook. Het moet transparant zijn en ik wil u zeggen: 'ik wil niet dat ze bij onze kinderen komen'. Die kinderen horen bij onze samenleving en we bereiden ze voor op een burgerschap waarin integratie aan de orde is en niet een 'wij-zij', of haat en rancune.
De scholen kunnen hun borst natmaken?
De scholen waar het niet goed gaat en waar men over de grens gaat ten aanzien van Artikel 1 van de grondwet, daar kan men zijn borst nat maken.