CDA - Jan Peter Balkenende
30 nov -1
Beeld: Laut Rosenbaum
De lijsttrekker van het CDA, Jan Peter Balkenende, is op zaterdag 5 juni te gast bij NOVA Politiek.
Over de partij
Het CDA (Christen Democratisch Appèl) komt voort uit een samenwerkingsverband tussen de christelijke ARP, CHU en KVP. Al voor de Tweede Wereldoorlog werkten de ARP, CHU en de RKSP (de voorganger van de KVP) samen in diverse kabinetten. In 1980 gaan de drie partijen onder één noemer verder: het CDA. De bijbel vormt een belangrijke inspiratiebron voor de partij.
De eerste CDA-partijleider is Dries van Agt; hij is premier van 1980 tot 1982. Daarna, tussen 1982 en 1994, is het CDA opnieuw regeringsleider, dan onder Ruud Lubbers.
Na Lubbers-III moet het CDA de macht afstaan aan de PvdA. Wim Kok leidt twee Paarse kabinetten. Bij de verkiezingen in 2002 wordt het CDA, inmiddels onder leiding van Jan Peter Balkenende, de grootste. Dat is na een turbulente verkiezingsstrijd die een onverwachte wending krijgt als Pim Fortuyn wordt vermoord.
Het CDA vormt samen met LPF en VVD een rechtse coalitie, die het nog geen half jaar volhoudt. Onrust binnen de LPF is er de oorzaak van dat Balkenende al na 86 dagen het ontslag van het kabinet aanbiedt aan de koningin – een dag na de begrafenis van haar man Prins Claus.
In 2003 wordt de partij opnieuw de grootste en vormt samen met VVD en D66 een regering. Deze coalitie valt in 2006 als D66 het vertrouwen opzegt in VVD-minister Verdonk (Vreemdelingenzaken). VVD en CDA gaan samen demissionair verder tot de verkiezingen. Ook dan wordt het CDA de grootste. Het kabinet-Balkenende IV zit bijna de hele regeringsperiode met PvdA en ChristenUnie uit, tot de PvdA in de nacht van 20 februari 2010 de stekker eruit trekt vanwege onenigheid over de verlenging van de missie in Uruzgan.
Bekijk hier de uitzending van NOVA College Tour die op 1 juni werd uitgezonden, met Jan Peter Balkenende te gast (de tekst gaat verder onder de videospeler):
Over de lijsttrekker
Jan Peter Balkenende (1956) wordt geboren in het Zeeuwse Biezelinge. Hij studeert geschiedenis en rechten aan de VU in Amsterdam. In 1978 wordt Balkenende lid van het CDA en in 1982 wordt hij gemeenteraadslid in Amstelveen, wat hij zestien jaar blijft.
Van 1984 tot 1998 werkt hij werken bij het Wetenschappelijk Instituut CDA. En van 1993 tot 2002 is Balkenende bijzonder hoogleraar christelijk sociaal denken aan de VU.
In 1998 komt hij voor het CDA in de Tweede Kamer, waar hij in 2002 fractievoorzitter wordt. Als lijsttrekker wint Balkenende in 2002 de verkiezingen en wordt hij minister-president. Hij leidt daarna vier kabinetten, waarvan twee de eindstreep niet halen en één een demissionair mandaat heeft.
Als minister-president krijgt Balkenende onder meer te maken met affaires rond het Koninklijk Huis en de besluitvorming rond de deelname aan de oorlog in Irak.
In 2009 wordt Balkenende herhaaldelijk genoemd als kandidaat voor het eerste EU-presidentschap; deze post werd uiteindelijk door de Belg Herman van Rompuy ingenomen.
Vergelijk de standpunten van het CDA met die van de andere partijen die te gast zijn bij NOVA Politiek:
