Osama bin Laden, dead or alive?
23 jan 03
Een jaar na de aanslagen van 11 september is de hoofdverdachte, Osama bin Laden, nog altijd spoorloos.
Hij was al de meest gezochte man in de Verenigde Staten, maar sinds 11 september 2001 jaagt bijna de hele wereld op hem. Er staat inmiddels een bedrag van 25 miljoen dollar op zijn hoofd. Maar alle inspanningen van Washington ten spijt is Osama bin Laden nog altijd spoorloos.
Over het lot van de terrorist doen verschillende speculaties de ronde. Sommigen beweren dat hij vorig jaar is omgekomen door de Amerikaanse bombardementen in Afghanistan. Anderen denken dat hij nog leeft en zich schuilhoudt in het onherbergzame grensgebied tussen Afghanistan en Pakistan. Een deel van dat gebied is al minutieus uitgekamd door de Amerikanen, maar zonder resultaat.
De Amerikaanse minister van Defensie, Rumsfeld, gaf enkele maanden geleden ridderlijk toe dat Washington geen idee heeft waar de terrorist is: "We weten niet of hij dood is of leeft. Hij is misschien in Afghanistan, of misschien ergens anders." En dat is wrang voor een grootmacht die net een heel land - Afghanistan - heeft platgebombardeerd en aan de vooravond staat van de volgende aanval op een terroristische vijand: Irak. Overtuig je bondgenoten er dan maar eens van dat het allemaal niet voor niets is geweest.
Tora Bora
Osama bin Laden werd vermoedelijk voor het laatst gezien op 10 november 2001 in Jalalabad. Daarna zou hij in een konvooi van pick-up trucks en gepantserde wagens naar de grotten van Tora Bora zijn vertrokken. In het besneeuwde berggebied in het noorden van Afghanistan zouden zijn Al-Qaedastrijders hun heilige oorlog tegen de Amerikanen en hun bondgenoten verder gaan uitvechten. Nadat de Amerikanen de Taliban, die Al-Qaeda en Bin Laden bescherming boden, in Afghanistan hadden uitgeschakeld en enkele schuilplaatsen en stellingen van Al-Qaeda hadden verwoest, werd Tora Bora omsingeld. Er was voor Bin Laden geen ontsnappen meer aan, zo leek het.
Maar de Afghaanse bondgenoten van de Amerikanen bleken in Tora Bora verdeeld in verschillende, elkaar beconcurrerende stammen. Een groot deel van de lokale Pathanenstam in de regio van Jalalabad en Tora Bora steunde Osama bin Laden en de Al-Qaedastrijders. De operatie liep op niets uit. Volgens later gevangengenomen Al-Qaedaleden ontvluchtte Bin Laden Tora Bora tussen 28 en 30 november met hulp van de lokale stammen. En met hem verdwenen zo'n zeshonderd Al-Qaedastrijders.
Omgekomen bij bombardementen
De Amerikaanse strategie die het bewind van de Taliban ten val bracht had niet als resultaat: Osama bin Laden, dead or alive. Tenzij de terrorist toch al dood is. Begin september verklaarden hoge Amerikaanse commandanten tegenover de New York Times dat wat hen betreft de zoektocht gestaakt zou mogen worden. Bin Laden zou namelijk vrijwel zeker zijn omgekomen door de bombardementen op Afghanistan, in december vorig jaar.
Ook mensen bij de FBI denken dat de terrorist dood is. Bin Ladens bodyguards zouden vastzitten in Guatanamo Bay, in Cuba. En die hadden alleen opgepakt kunnen worden als ze niet bij hun baas in de buurt waren. Het feit dat ze gevangen zijn genomen, zou er dus op wijzen dat Bin Laden niet meer leeft. Keihard bewijs daarvoor heeft echter niemand. Bovendien is het lichaam van Bin Laden voor zover bekend nooit geïdentificeerd.
Gewond, maar in leven
En inmiddels hebben Duitse inlichtingendiensten alweer beweerd dat de terrorist nog leeft. Er zouden overtuigende signalen zijn binnengekomen dat de terroristenleider zich ophoudt in het afgelegen berggebied bij de Afghaans-Pakistaanse grens. Datzelfde verhaal werd in april al eens door een anonieme afzender naar de Arabische krant al-Hayat gestuurd. De schrijver van het document 'Brief van Al-Qaeda aan de moslims en aan het heldhaftige volk van Palestina' zei namens Al-Qaeda te spreken. Bin Laden zou gewond zijn geraakt tijdens de bombardementen in december, maar zou beslist nog in leven zijn.
Osama bin Laden is een mysterie geworden. En daar wordt de wereld behoorlijk zenuwachtig van. Als de man ooit wordt opgepakt, is het nog maar de vraag of daarmee de dreiging van meer terroristische aanslagen van de baan is. Volgens Rumsfeld zijn er meer mensen dan alleen Bin Laden in staat om omvangrijke terroristische aanslagen te plegen: "Het is van groot belang dat we Osama bin Laden vinden, maar ik sluit niet uit dat er daarna tientallen anderen klaar zullen staan die de macht bij Al-Qaeda overnemen."