Geschiedenis
23 jan 03
Hoe het Tribunaal tot stand kwam.
Het oorlogstribunaal in Den Haag wordt opgericht halverwege de Joegoslavische burgeroorlog (1991-1995).
Deze burgeroorlog breekt uit na problemen bij de hervorming van de communistische partij in voormalig
Joegoslavië. Voor de Kroaten gaat deze hervorming niet ver genoeg, en uiteindelijk valt de
partij uiteen. De deelrepubliek Kroatië schrijft vervolgens verkiezingen uit. Wanneer zowel
Slovenië als Kroatië zich onafhankelijk verklaren, is het hek van de dam. In 1992 verklaart ook
Bosnië-Herzegovina zich onafhankelijk. De Servische minderheden, die nog steeds groot voorstander zijn
van een ongedeeld Joegoslavië, reageren met gewapend verzet. Het wordt de bloedigste oorlog op het
Europese vasteland sedert de TweedeWereldoorlog. Deze oorlog zou uiteindelijk tot 1995 duren.
Al snel vermoedt de internationale gemeenschap dat de mensenrechten in Joegoslavië op grote schaal worden geschonden. De Verenigde Naties (VN) stellen eind 1992 een onafhankelijke onderzoekscommissie in en komen tot de conclusie dat er sprake is van massale verdrijving, discriminatie en marteling van moslims. Vooral in de deelrepubliek Bosnië is de situatie ernstig. Aan een oproep om te stoppen met het schenden van het internationaal recht, wordt geen gevolg gegeven. Ook een economische boycot haalt weinig uit.
De Veiligheidsraad stelt in februari 1993 voor om een internationaal gerechtshof op te richten. Daarvoor beroepen de VN zich onder meer op de Verdragen van Genève (1949) en de Conventie van Genève over oorlogswetgeving (1959). Het Tribunaal beoogt drie zaken: het stoppen van de oorlogsmisdaden, het bestraffen van oorlogsmisdadigers, en het voorkomen van het schenden van het humanitair recht. Op verzoek van toenmalig VN-secretaris-generaal Boutros-Ghali vestigt het hof zich in Den Haag.
Op 25 mei 1993 gaat het internationale oorlogstribunaal - het eerste sinds het
Neurenberg-proces - van start. Het duurt een paar maanden voordat een geschikte hoofdaanklager is gevonden:
de Zuid-Afrikaan Richard Goldstone.
Het eerste proces - tegen de oorlogsmisdadiger Tadic - begint op 7 mei 1996, ruim drie jaar na de
officiële oprichting van het Tribunaal. Aanklachten tegen de oorlogsmisdadigers Mladic en Karadzic staan
dan al op papier. Maar omdat zij zich nog steeds op vrije voeten bevinden, blijven deze klachten vooralsnog
zonder gevolg.