Bagdad bereid wapeninspecteurs toe te laten

Bagdad is bereid zonder voorwaarden vooraf wapeninspecteurs van de Verenigde Naties toe te laten. Dat maakte VN-secretaris-generaal Kofi Annan in de nacht van maandag op dinsdag bekend. Het Witte Huis reageerde sceptisch, maar zei wel mee te zullen werken met de VN om Irak te ontwapenen. Washington vindt dat Saddam Hoessein valse hoop zaait.

Kort daarvoor had de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken, Sabri, een brief met die strekking bezorgd vanuit Bagdad. Volgens Kofi Annan is Irak ook bereid om onmiddellijk gesprekken te beginnen over organisatorische aspecten voor de terugkeer. Annan gaf het schrijven door aan de Bulgaarse voorzitter van de VN-Veiligheidsraad. De raad buigt zich er dinsdag over.

De Verenigde Staten hadden de druk op Irak de afgelopen tijd hoog opgevoerd, door te dreigen met een militaire actie. President Bush wil af van Saddam Hoessein en verdenkt Irak van banden met terreurgroepen en vermoedt dat Hoessein over massavernietigingswapens beschikt. Bush wil Irak aanvallen, desnoods zonder mandaat van de VN-Veiligheidsraad. Hiervoor krijgt hij weinig steun vanuit de internationale gemeenschap.

Reacties
Volgens de Iraakse vice-premier Tareq Aziz hebben de VS geen voorwendsel meer om Irak aan te vallen, nu dat land bereid is wapeninspecteurs toe te laten. Een hoge Amerikaanse functionaris hechtte echter weinig waarde aan de woorden van Irak. "We nemen hetgeen Saddam Hoessein zegt niet klakkeloos aan. Er zal niet onderhandeld worden." Amerika wil samen met de VN en de Veiligheidsraad vaststellen wat Irak zich moet laten welgevallen. Het land werkt nog steeds aan een scherpe resolutie over terugkeer van de wapeninspecteurs. Het aanbod van Irak kan daarin worden opgenomen, vinden ze.

Rusland, fel tegenstander van een Amerikaanse aanval, toonde zich tevreden over de stap van Irak. Moskou ziet zich beloond voor zijn streven naar een alomvattende regeling voor de kwestie-Irak zonder dat de soevereiniteit van dat land geweld wordt aangedaan. Ook Japan, China, Pakistan en Iran uitten tevredenheid. De regering in Teheran sprak van een 'wijs en verstandig besluit' van de Iraakse regering.

Groot-Brittannië reageerde voorzichtiger. Een woordvoerder van premier Blair wees erop dat Saddam Hoessein "een lange geschiedenis heeft van het spelen van oneerlijke spelletjes". Frankrijk twijfelt nu of er wel een nieuwe VN-resolutie moet komen 'hoewel Saddam Hoessein wel aan zijn woord moet worden gehouden'. Rusland, Frankrijk, China, Groot-Brittannië en de VS zijn permanente leden van de VN-Veiligheidsraad en hebben een vetorecht.

Egypte reageerde opgelucht. Veel Arabische landen zien de Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden als een veel grotere bedreiging in de regio dan Irak. Australië verwelkomde Iraks aanbod voorzichtig, net als Japan.

Irak gooide de VN-wapeninspecteurs, die bekeken of het land over massavernietigingswapens beschikt, er vier jaar geleden uit. Al lange tijd staat er een team internationale inspecteurs klaar om naar Bagdad te reizen. Hans Blix, de leider van de inspecteurs, verwelkomde het nieuws en zei dat hij onmiddellijk in New York wil gaan praten over de invulling van de missie. Blix heeft een team van 63 mensen. Nog eens tweehonderd getrainde deskundigen uit 44 landen staan klaar en kunnen binnen enkele weken aan het werk.
(Bron: AFP/DPA/RTR/ANP)