De Hoop Scheffer duwende kracht achter uitzending Dutchbat

De CDA'er De Hoop Scheffer draagt een bijzondere verantwoordelijkheid voor de uitzending van Dutchbat naar het 'veilige gebied' Srebrenica. Als woordvoerder van de regeringsfractie van het CDA in de Tweede-Kamer stuurde hij in 1993 aan op uitzending van de Luchtmobiele brigade, een splinternieuwe eenheid van de Koninklijke Landmacht, voor het eerst gevuld met louter beroepsmilitairen.

De Hoop Scheffer behoorde ook tot de grootste supporters van het instellen van zogeheten 'safe area's'. Het bleef echter een vaag begrip. De Verenigde Naties lieten er de suggestie van uitgaan dat moslims enige veiligheid konden vinden in dergelijke gebieden. De tragedie in Srebrenica in juli 1995, toonde aan dat dit slechts een valse illusie was.

De huidige minister van Buitenlandse Zaken treedt om 10.00 uur aan als eerste getuige op de tweede dag van de verhoren van de parlementaire enquêtecommissie naar de val van de enclave. De commissie onder leiding van Bert Bakker (D66), heeft een uur voor hem uitgetrokken. Die hoort de christen-democraat in zijn hoedanigheid als Kamerlid.

De Hoop Scheffer is al eens eerder door een Kamercommissie onder leiding van Bakker doorgezaagd over zijn betrokkenheid bij de uitzending van Dutchbat. In mei 2000 werd hij uitvoerig ondervraagd door wijlen Ab Harrewijn, specialist van GroenLinks. In dit verslag, waarover hij maandag nog zei er geen letter van in te trekken, wordt nog eens duidelijk hoe zeer de verscheurende beelden van concentratiekampen en de verhalen over verkrachtingen en moorden van moslims, bepalend zijn geweest voor de vrijwel eensgezinde wens van de Kamer om te helpen een einde te maken aan de gruwelijkheden.

De CDA'er verklaarde bij die gelegenheid dat hij wist dat de Luchtmobiele brigade geen gemechaniseerd pantserinfanteriebataljon was en dat er aanvullende opleiding en training nodig was, vooral om pantservoertuigen te besturen. Maar het was volgens hem toch te gek voor woorden dat Defensie miljarden uitgaf aan de krijgsmacht, maar als puntje bij paaltje kwam Nederland geen bataljon zou kunnen uitsturen.

Toch was De Hoop Scheffer geen voorstander van grootschalig militair ingrijpen met harde acties. In het voorjaar van 1993, toen de moslimenclave voor de eerste keer op het punt stond te worden ingenomen door de Bosnische Serviërs, keerde hij zich tegen een idee van de Amerikanen om met luchtaanvallen de aanvoerlijnen van het Bosnisch-Servische leger uit te schakelen. Dat zou in zijn ogen meer na- dan voordelen hebben en de val van Srebrenica niet kunnen voorkomen.
(Bron: ANP)