Pronk: Kabinet zag massamoord aankomen
21 nov 02
Het kabinet wist tijdens de ministerraad in de crisisbunker van Defensie op de dag van de val van de
moslimenclave Srebrenica op 11 juli 1995, dat de vluchtelingen zonder bescherming vermoord zouden worden. De
overtuiging bestond dat alle mannen boven de 15 jaar door de Bosnische Serviërs vermoord zouden worden
omdat zij tot (potentiële) soldaten van het Bosnische leger gerekend werden.
Dat zei oud-minister Pronk woensdag voor de parlementaire enquêtecommissie over
Srebrenica. Pronk, destijds belast met ontwikkelingssamenwerking, zei dat aan het begin van die ministerraad
nog de veiligheid van de Nederlandse VN-soldaten in de enclave voorop stond. Gaande de vergadering ontstond
de overtuiging dat Dutchbat zijn eigen veiligheid moest koppelen aan dat van de vluchtelingen.
Deze 'lotsverbondenheid' hield volgens de oud-bewindsman in dat de blauwhelmen de evacuatie moesten
begeleiden en pas uit de enclave moesten vertrekken als ook de gehele moslimbevolking was vertrokken. Alleen
als de Serviërs Dutchbat 'at gunpoint' zouden dwingen eerder te vertrekken, bleef er niets anders over
dan de handdoek in de ring te gooien, zo had Pronk de vergadering beleefd.
De inhoudelijke uitleg die Pronk aan de term lotsverbondenheid gaf, staat haaks op de conclusie in het
rapport van het NIOD naar de val van Srebrenica. In het rapport wordt lotsverbondenheid omschreven als
'politiek correct taalgebruik' dat inhoudelijk weinig om het lijf had. Ook andere leden van het toenmalige
kabinet deelden de visie van Pronk niet, had hij tijdens de ministerraad na het uitkomen van het NIOD-rapport
op 12 april van dit jaar begrepen.
Pronk herhaalde dat hij af en toe het gevoel had zich te moeten schamen. "We hebben de keuze gemaakt die
mensen onder die moeilijke omstandigheden te beschermen. We hebben het gezien de uitkomst onvoldoende goed
gedaan. Dat is falen, maar dan wel van de (Nederlandse) politiek. De militairen valt weinig te verwijten, zij
hebben het, in ieder geval tot aan de val, heel goed gedaan.''
(Bron: ANP)