Europese leiders stellen zich op achter VS
30 jan 03
De leiders van acht Europese landen roepen op tot een gezamenlijk front van Europa en de Verenigde Staten
tegen de Iraakse president Saddam Hoessein. De steunbetuiging aan de Amerikaanse president George W. Bush is
donderdag in een aantal Europese kranten verschenen.
De brief is ondertekend door de regeringsleiders van Groot-Brittannië, Spanje, Portugal, Italië,
Denemarken, Tsjechië, Polen en Hongarije. Volgens het Britse dagblad The Times is het initiatief voor de
oproep afkomstig van de conservatieve Spaanse premier José Maria Aznar.
Een concept voor de brief is vorige week ook aan premier Balkenende voorgelegd, laat de
Rijksvoorlichtingsdienst weten. Balkenende heeft de later gewijzigde versie niet getekend.
Nederland geeft er de voorkeur aan diplomatieke wegen te kiezen en Europa zoveel mogelijk als eenheid te
laten optreden. Tijdens een telefoongesprek met de Amerikaanse president zei Balkenende maandag dat Nederland
er voor is de VN-wapeninspecteurs meer tijd te gunnen.
Het pleidooi van de acht landen wordt gezien als een afwijzing van het Frans-Duitse standpunt. Parijs en
Berlijn hebben steeds duidelijk gemaakt tegen een eenzijdig ingrijpen in Irak door de Verenigde Staten te
zijn. De Duitse bondskanselier Schröder heeft zelfs al gezegd een VN-resolutie voor een oorlog tegen
Irak niet te zullen steunen.
Washington reageerde geprikkeld op de zienswijze van Parijs en Berlijn. De Amerikaanse minister van Defensie
Rumsfeld betitelde Frankrijk en Duitsland recent als 'het oude Europa'. Terwijl zijn collega van Buitenlandse
Zaken Powell zei "dat sommige landen doen alsof er met Irak überhaupt geen probleem bestaat''.
De acht ondertekenaars menen dat het Iraakse regime en zijn massavernietigingswapens een "duidelijke
bedreiging voor de veiligheid van de wereld vormen''. Zij stellen dat de Veiligheidsraad Saddam Hoessein een
laatste kans heeft gegeven om zich op een vreedzame wijze te ontdoen van zijnmassavernietigingswapens.
"Wij moeten verenigd blijven in onze eis dat zijn (Saddam Hoesseins) regime ontwapent. De solidariteit,
cohesie en vastberadenheid van de internationale gemeenschap is onze beste hoop om dit vreedzaam te bereiken.
Onze kracht ligt in eenheid'', menen de Europese leiders. Zij waarschuwen dat de geloofwaardigheid van de
Verenigde Naties op het spel staat. "We kunnen niet toestaan dat een dictator de resoluties systematisch
schendt. Als ze niet worden nageleefd, zal de Veiligheidsraad zijn geloofwaardigheid verliezen en zal dit ten
koste gaan van de wereldvrede.''
President Bush bereidde het Amerikaanse volk in zijn jaarlijkse State of the Union deze week voor op een
mogelijke oorlog tegen Irak. Als Bagdad niet ontwapent, zullen de VS desnoods eenzijdig ingrijpen, zonder
mandaat van de Verenigde Naties. Om de leden van de Veiligheidsraad toch te overtuigen zullen de VS op 5
februari nieuw bewijsmateriaal overleggen dat Irak informatie over massavernietigingswapens
achterhoudt.
In de Veiligheidsraad was woensdagavond van eenheid nog geen sprake tijdens de besloten zitting over de
tussenrapportage van het hoofd van de wapeninspecteurs, Hans Blix. De raad besloot dat de wapeninspecties
moeten worden voortgezet. De Amerikaanse ambassadeur bij de VN, John Negroponte, waarschuwde dat de tijd voor
diplomatieke oplossingen bijna voorbij is. "De tijd om een besluit te nemen, komt snel dichterbij'', zei
hij.
Op 5 februari zal de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken in de Veiligheidsraad met hulp van
satellietfoto's proberen aan te tonen dat Irak locaties opruimt waar mogelijk wapens liggen opgeslagen. Uit
de foto's moet ook blijken dat het regime waarschijnlijk mobiele biologische wapens bezit.
Dat meldde de Amerikaanse krant USA Today donderdag uit bronnen binnen de Amerikaanse geheime dienst. Volgens
een hoge ambtenaar geven de foto's niet een vaststaand bewijs tegen Irak. "We tonen een gedragspatroon. Je
krijgt geen foto's met raketkoppen te zien.''
(Bron: ANP/RTR)