Oorlog Irak onafwendbaar: een tijdslijn
17 mrt 03
Een door de Verenigde Staten geleide oorlog tegen Irak lijkt onafwendbaar. De Amerikaanse president Bush gaf
de VN-Veiligheidsraad zondag nog een dag, maar de raad lijkt niet langer in staat op een lijn te komen. Hoe
heeft het zover kunnen komen?
2002
29 januari: De Amerikaanse president Bush spreekt van een "As van het Kwaad'', die zou
bestaan uit Irak, Iran en Noord-Korea. Hij beticht hen van het ontwikkelen van biologische, chemische en
nucleaire wapens;
6 april: Tijdens een onderhoud met de Britse premier Blair zegt Bush dat hij het regime van
Saddam Hoessein in Irak weg wil hebben;
3 mei: Vertegenwoordigers van het VN-wapeninspectieteam Unmovic spreken met Iraakse
functionarissen over de hervatting van inspecties;
5 juli: Onderhandelingen tussen de VN en Irak over hervatting van de wapeninspecties
eindigen zonder enige overeenkomst;
11 oktober: Het Amerikaanse Congres geeft Bush toestemming geweld tegen Irak te gebruiken,
als alle diplomatieke middelen zijn uitgeput;
8 november: De VN-Veiligheidsraad neemt een Irak-resolutie van de VS unaniem aan. Daarin
eist de raad dat Bagdad meewerkt aan de inspectie van massavernietigingswapens;
14 november: Bagdad stemt na enig oponthoud onvoorwaardelijk in met de resolutie;
18 november: Wapeninspecteurs van de VN keren na vier jaar afwezigheid terug in Irak;
2003
16 januari: De wapeninspecteurs vinden in Irak lege raketkoppen, waarmee chemische wapens
verspreid zouden kunnen worden;
21 januari: Frankrijk leidt een campagne in de Veiligheidsraad tegen een eenzijdige aanval
op Irak;
27 januari: Blix en El-Baradei (de baas van het Internationale Atoomenergie Agenschap IAEA)
presenteren hun eerste rapport aan de VN-Veiligheidsraad: Irak werkt onvoldoende mee;
28 januari: Bush houdt State of the Union (Amerikaanse troonrede): VS hebben bewijzen dat
Irak niet meewerkt, maar inspecteurs misleidt;
30 januari: Acht Europese leiders tekenen steunbetuiging voor het beleid van Bush, onder wie
de premiers van Spanje, Groot-Brittannië en Polen;
31 januari: Blix ziet nog geen reden voor militair ingrijpen in Irak;
2 februari: Blair en Bush spreken uit dat Irak nog maximaal zes weken krijgt om zich te
ontwapenen;
5 februari: De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, presenteert
VN-Veiligheidsraad bewijsmateriaal dat Irak de wereld bedriegt en verboden wapens produceert en verbergt.
Frankrijk, China en Rusland zijn niet overtuigd;
14 februari: In hun tweede rapport aan de VN zijn Blix en El-Baradei positiever over de
medewerking van de autoriteiten in Bagdad, maar er ontbreken nog veel gegevens;
15 februari: Miljoenen mensen gaan in tal van landen de straat op om tegen een eventuele
oorlog tegen Irak te demonstreren;
21 februari: Irak moet op last van de VN-wapeninspecteurs op 1 maart zijn begonnen met het
vernietigen van zijn arsenaal aan al-Samoud 2-raketten;
24 februari: Groot-Brittannië, de VS en Spanje leggen de VN-Veiligheidsraad een
ontwerpresolutie voor die de weg vrijmaakt voor militaire actie tegen Irak;
26 februari: Het Britse Lagerhuis stelt zich achter het Irak-beleid van premier Blair;
2 maart: Het Turkse parlement keert zich tegen de komst van Amerikaanse troepen op Turks
grondgebied;
5 maart: Frankrijk, Duitsland en Rusland keren zich tegen een resolutie in de
VN-Veiligheidsraad die toestemming geeft voor een oorlog in Irak;
7 maart: Blix en el-Baradei vragen de Veiligheidsraad tijdens een nieuwe rapportage om
'enkele maanden' extra tijd. De VS en Groot-Brittannië willen Irak hooguit tot 17 maart geven om
volledig te ontwapenen;
10 maart: Rusland en Frankrijk zullen een veto uitspreken als het voorstel van de VS,
Groot-Brittannië en Spanje in de Veiligheidsraad een meerderheid haalt;
16 maart: Bush en zijn bondgenoten Blair en Aznar geven de internationale gemeenschap nog
één dag de tijd om zich achter de VS te scharen;
17 maart: De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt maandag om 16.00 uur(Nederlandse
tijd) achter gesloten deuren bijeen voor crisisberaad over Irak. Na afloop blijken de Verenigde Staten,
Groot-Brittannië en Spanje te hebben besloten hun gezamenlijke 'oorlogsresolutie' niet in stemming te
brengen in de VN-Veiligheidsraad wegens 'gebrek aan consensus'. Door deze situatie zullen de VS, gesteund
door in elk geval Groot-Brittannië, vrijwel zeker nog deze week zonder specifiek VN-mandaat ten strijde
trekken tegen Irak.
(Bron: ANP)