Vijf vragen over de muur van Israël

Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag doet op 9 juli uitspraak over de veiligheidsbarrière tussen de Israëlische en Palestijnse grondgebieden. Wat houdt hij eigenlijk in, die barrière? Vijf vragen.

Wat is de muur?
De veiligheidsbarrière is een hoge muur die Israël op de Westelijke Jordaanoever bouwt op Palestijnse grond. In april 2002 besloot de Israëlische premier Sharon dat er een afscheiding moest komen om de Israëlische bevolking te beschermen tegen zelfmoordaanvallen van radicale Palestijnen, die veelal vanuit dit gebied hun acties voorbereiden.

Enkele maanden geleden begon Israël daadwerkelijk in het noordwesten van de Westelijke Jordaanoever met de bouw van de muur. Op sommige plaatsen bestaat de muur uit een vijf meter hoge afrastering, terwijl elders de afscheiding is opgetrokken uit beton en een hoogte heeft van acht meter. De basis is een brede betonlaag met een brede greppel, elektronische sensors en wachttorens. Aan weerszijden is een strook grond van in totaal honderd meter breed met zand zodat Israëlische legerpatrouilles direct verdachte voetstappen kunnen zien.

Waarom bouwt Israël de muur?
Het voornaamste argument van Israël om de muur te bouwen is dat het zelfmoordaanslagen van Palestijnse terroristen wil voorkomen. De huidige Israëlische regering noemt de afscheiding militair noodzakelijk en beklemtoont dat het om een tijdelijke maatregel kan gaan. Maar de enorme kosten die aan de muur zijn verbonden, wekken bij de Palestijnen de indruk dat het een manier is om Palestijns grondgebied definitief te annexeren. Een kilometer muur kost naar schatting bijna twee miljoen euro.

Wat is het standpunt van Israël?
Israël vindt naar eigen zeggen dat het het volste recht heeft om de eigen bevolking te beschermen tegen zelfmoordaanslagen. De regering wijst erop dat het aantal aanslagen drastisch is teruggelopen sinds de muur gebouwd is.

De Israeli's stellen dat het Internationaal Gerechtshof in Den Haag niet bevoegd is over de muur te oordelen, omdat deze instelling alleen kan bemiddelen in politieke kwesties tussen twee staten. Israël verzet zich tegen de bemoeienis van het Gerechtshof, omdat hiermee impliciet de Palestijnse staat wordt erkend.

Wat is het standpunt van de Palestijnen?
De Palestijnen stellen onder meer dat de muur in strijd is met de (IVe) Conventie van Genève (1949), (de Reglementen van) de Haagse Conventie (1907), het internationaal humanitair recht en de met Israël gesloten akkoorden.

De Palestijnen vinden dat hen groot onrecht wordt aangedaan, doordat grond werd onteigend en Palestijnen afgescheiden worden van hun familie, bouwland en andere voorzieningen. Een groot aantal Palestijnse enclaves raakt volledig ommuurd en geïsoleerd.

Bovendien zou de muur de kolonisten politiek voordeel bieden, omdat de joodse nederzettingen in deze gebieden zo een definitief karakter krijgen. De Verenigde Naties spreken dan ook van een 'de facto annexatie'.

Wat kan het Internationaal Gerechtshof doen?
Het Internationaal Gerechtshof geeft vrijdag op verzoek van de VN slechts een "adviserende opinie" over de juridische kant van de kwestie. De uitspraak van dit hoogste rechterlijke orgaan van de VN is niet bindend. Niettemin wordt de mening van de vijftien magistraten met grote belangstelling tegemoet gezien.

Algemeen is de verwachting dat de uitspraak gunstig is voor de Palestijnen. Een negatief advies voor Israël zal de regering van premier Sharon zeker onder druk zetten en een versterking vormen van de Palestijnse positie in de kwestie. Sharon heeft zich van te voren al ingedekt door de mening van het hof bij voorbaat "irrelevant" te noemen.

(Bron: ANP)