Moslims vrijgesproken van ondersteunen jihad

De rechtbank in Rotterdam heeft donderdag tien van de twaalf moslims vrijgesproken van het werven, opleiden en ondersteunen van strijders voor de jihad. Deze aanklacht had het openbaar ministerie (OM) zelf al bij de twee overige verdachten laten vallen. Justitie bedoelt met jihad de wereldwijde gewapende strijd van extremisten tegen de vijanden van de islam.

De rechtbank heeft dan ook de voorlopige hechtenis van alle acht verdachten die nog vastzaten, donderdag opgeheven. Toch zitten zeven van de in totaal twaalf berechte mannen nog vast. Ze zitten als illegaal in zogeheten vreemdelingenbewaring. De IND wil ze zo snel mogelijk het land uitzetten.

Het vonnis is een nieuwe tegenslag voor de terrorismebestrijding in Nederland. De rechtbank bepaalde namelijk dat informatie van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) die niet is te controleren, niet als bewijs mag worden gebruikt. Tot nu toe is het OM in de terrorismebestrijding echter juist altijd sterk van de bevindingen van de AIVD afhankelijk geweest.

Officier van justitie J. Valente had tien van de twaalf moslims die in Rotterdam terechtstonden, beschuldigd van deelname aan een criminele organisatie. Hun netwerk in Nederland bestond volgens hem uit verschillende cellen en had als doel strijders voor de jihad te rekruteren, voor te bereiden en te ondersteunen.

Enkele verdachten van de moslimgroep zijn volgens Valente zelf opgeleid tot strijder. Deze mannen zouden onder meer worden ingezet voor diensten voor al-Qaeda en de Taliban. Om de organisatie financieel te ondersteunen, heeft een cel zich onder meer beziggehouden met de smokkel van cocaïne. Andere cellen van de organisatie zorgden voor valse identiteitsbewijzen en hielpen reizen te organiseren voor de moslimstrijders, meende het OM.

De rechtbank vindt dat bij de verdenking van de organisatie geen overtuigend bewijs op tafel is gekomen. De rechters veroordeelden slechts twee van de twaalf verdachten alleen tot straffen van twee en vier maanden. De Fransman A.O. kreeg twee maanden cel voor het bezit van een vals paspoort. De Algerijn T.B. kreeg vier maanden voor het bezit van een vals reisdocument en valsheid in geschrifte. Het smokkelen van cocaïne is ook niet gebleken, concludeerden de rechters donderdag.

Dezelfde rechtbank in Rotterdam sprak op 18 december ook al vier vermeende terroristen vrij. Dat gebeurde omdat het OM hen alleen had aangehouden op basis van informatie van de toenmalige BVD, nu Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Deze handelwijze was in de ogen van de Rotterdamse rechters onrechtmatig.

De vier waren de eerste vermeende terroristen die in Nederland werden berecht. Twee van hen zijn volgens het OM direct gelieerd aan het al-Qaeda-netwerk van Osama bin Laden. Justitie verdenkt dit tweetal nog steeds ervan direct betrokken te zijn geweest bij de voorbereiding van een aanslag op de Amerikaanse ambassade in Parijs.

Minister Donner van Justitie erkende na de vrijspraak van deze vier dat het bestrijden van terrorisme in Nederland onder druk is gezet. Hij zei zelfs te overwegen de wet te wijzigen, als het hof in Den Haag in hoger beroep ook tot dezelfde uitspraak komt.

In de rechtszaak naar de twaalf vermeende extremisten moest het OM voor het eerst zwaar leunen op bewijs dat de AIVD had aangeleverd. Probleem daarbij is dat deze dienst geen inzicht geeft hoe het aan de verzamelde informatie is gekomen. De rechter kan die informatie en de rechtmatigheid van het verkrijgen daarvan dus nauwelijks toetsen. Volgens Valente was het toch mogelijk om AIVD-materiaal op te voeren, omdat er sprake is van een vertrouwensbeginsel dat geldt voor het bewijs van de AIVD. Maar de rechtbank vindt dat het AIVD-materiaal dat niet te toetsen is, niet mag worden gebruikt in een proces.

Het OM gaat tegen de uitspraak in beroep. De aanklagende instantie bestrijdt het oordeel van de rechtbank dat materiaal van de AIVD niet als bewijs kan dienen. Persofficier van justitie B. Nieuwenhuizen erkende volmondig dat de uitspraak teleurstellend is.

Van de hele zaak tegen de vermeende terroristen bleef bijna niets over. "Dat we niets konden bewijzen, is een gevolg van het feit dat we het AIVD-materiaal niet mochten gebruiken."

Pestman maakt zich weinig illusies over de reactie van minister Donner van Justitie en het OM op de vrijspraak. "Het openbaar ministerie zal aansturen op een wetswijziging. Dit om meer bevoegdheden te creëren voor het gebruik van informatie van inlichtingendiensten. Dat is heel onwenselijk, omdat dan de rechten van verdachten in het geding komen.''

Een meerderheid in de Tweede Kamer vindt na de uitspraak van donderdag al dat er een verbod moet komen op het ronselen van strijders voor terrorisme. De werving is de wortel van alle ellende, vindt een brede Kamermeerderheid van tenminste CDA, VVD, PvdA en LPF.

Justitieminister Donner zegt dat de vrijspraak van donderdag in het terrorismeproces tegen hoofdzakelijk Eindhovense verdachten niet te vergelijken is met vrijspraak in de zaak tegen vier inwoners van Rotterdam. "Dat zijn andere zaken'', zo zei hij donderdag na afloop van overleg met zijn Europese collega's in Luxemburg.

De bewindsman wil verder niet uitvoerig reageren op de vrijspraak, mede omdat het openbaar ministerie in beroep wil gaan. Verder zegt hij de zaak uitvoerig te willen bestuderen. Het verschil ligt hem volgens Donner in de vraag of informatie van de AIVD te gebruiken is als bewijslast of basis voor een aanklacht.
(Bron: ANP)