Oppositie Oekraïne voert druk op

De Oekraïense oppositie heeft dinsdag de druk op de machthebbers opgevoerd. Aanhangers van de pro-westerse politicus Joesjtsjenko braken de onderhandelingen met de regering over de omstreden presidentsverkiezingen af. Volgens hen was er geen serieuze dialoog mogelijk.

Een medewerker van presidentskandidaat Joesjtsjenko riep alle volgelingen op zich te mobiliseren, nadat er in een spoedzitting van het parlement onvoldoende steun kon worden vergaard voor een motie van wantrouwen tegen de regering.

De tegenstanders van de officieel tot president verkozen Rusland-gezinde premier Janoekovitsj kondigden aan opnieuw overheidsgebouwen te blokkeren, nadat eerder op de dag blokkades waren opgeheven. Verder eiste de oppositie dat het parlement in de hoofdstad Kiev later op de dag voor een tweede keer in spoedzitting bijeenkwam.

De volksvertegenwoordiging besloot echter woensdag om 9.00 uur (Nederlandse tijd) het debat te hervatten over de politieke crisis waarin het land sinds de presidentsverkiezingen van 21 november verkeert. Tijdens de vergadering over de motie van wantrouwen klommen enkele tientallen Joesjtsjenko-aanhangers als "symbolische verzetsdaad" over het hek rond het parlement.

Zij verzamelden zich voor de hoofdingang van de volksvertegenwoordiging. Oppositieleiders maakten meteen duidelijk dat het niet de bedoeling was het gebouw te bestormen. Volgens oppositieleider Joesjtsjenko was de motie nodig omdat de regering haar controle over het land zou hebben verloren. Hij pleitte voor een alternatieve "volksregering".

De pro-westerse presidentskandidaat verklaarde eerder niets te zien in het voorstel van zijn rivaal om nieuwe presidentsverkiezingen te houden als het hooggerechtshof de omstreden uitslag van de stembusgang van 21 november annuleert. De premier stelde als voorwaarde dat hijzelf en zijn rivaal dan niet mochten meedoen. Ook het aanbod om premier te worden als het hof de betwiste zege van Janoekovitsj accepteert, wees Joesjtsjenko van de hand.

De Russische president Poetin, die populair is bij het etnisch-Russische deel van de Oekraïense bevolking, zei dat hij de uitslag van eventuele nieuwe verkiezingen zal accepteren. Volgens de Duitse bondskanselier Schröder deed Poetin hem die toezegging in een telefonisch onderhoud. Schröder liet weten dat ook Duitsland de resultaten van een nieuwe stembusgang zal eerbiedigen.

De Europese Unie stuurde buitenlandcoördinator Solana opnieuw naar Oekraïne om te praten over de crisis in het land. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Bot, zei namens de EU dat nieuwe verkiezingen een van de mogelijkheden zijn om in Oekraïne tot een oplossing te komen. Wel moet eerst het oordeel van het Oekraïense hooggerechtshof worden afgewacht, aldus Bot.

Solana reist na Kiev waarschijnlijk door naar Moskou om te praten met president Poetin. Solana was ook eind vorige week al in Kiev, waar hij de Nederlandse EU-gezant Biegman afloste. De tweede bemiddelingspoging van Solana volgt op het hulpverzoek van de Oekraïense premier Janoekovitsj aan Nederland als huidig voorzitter van de Europese Unie.

De eerste minister wil dat Den Haag de oppositie oproept "werkelijke onderhandelingen" te beginnen om de politieke crisis te bezweren. Voor die tijd zocht de Moskou-gezinde Janoekovitsj alleen buitenlandse steun in Rusland.

(Bron: ANP)