Oekraïne wacht gespannen op oordeel hooggerechtshof

Voor de vierde dag heeft het hooggerechtshof van Oekraïne zich donderdag gebogen over vermeende fraude en intimidatie bij de presidentsverkiezingen. De verliezende presidents-kandidaat Viktor Joesjtsjenko van de oppositie had het hof vorige week gevraagd de resultaten van de tweede ronde ongeldig te verklaren.

Woensdag diende ook de als winnaar aangewezen premier Viktor Janoekovitsj een klacht over verkiezingsfraude in bij het hooggerechtshof. Ook hij wil nu dat de tweede ronde ongeldig wordt verklaard. Mogelijk probeert hij daarmee te voorkomen dat het hooggerechtshof alsnog Joesjtsjenko als winnaar aanwijst, zoals de oppositie heeft geëist. Volgens hem is gefraudeerd in de westelijke regio's, waar vooral op Joesjtsjenko is gestemd. De klacht van de oppositieleider ging over massale fraude in het etnisch-Russische oosten, waar vooral aanhang van de pro-Russische premier woont.

Een westerse diplomaat zei tegen nieuwszender CNN dat het hooggerechtshof van Oekraïne een geschiedenis heeft op het gebied van corruptie en intimidatie. Het lijkt nu onder druk te staan van beide kampen in het conflict, al neigen de rechters volgens hem naar de oppositie.

De twee kandidaten hebben gezegd zich bij het oordeel van het hooggerechtshof te zullen neerleggen. Zij hebben afgesproken hun rondetafeloverleg, dat woensdag onder begeleiding van buitenlandse bemiddelaars is gehouden, te hervatten na de uitspraak van het hooggerechtshof. Die wordt vrijdag verwacht.

Algemeen wordt aangenomen dat het hooggerechtshof de verkiezingsuitslag ongeldig zal verklaren. Het is echter nog de vraag wat er dan precies moet gebeuren. Mogelijk wordt alleen de tweede ronde van 21 november overgedaan, maar het is ook niet uitgesloten dat er hele nieuwe presidentsverkiezingen worden gehouden. Of Janoekovitsj en Joesjtsjenko dan weer kandidaat zijn, staat evenmin vast.

Buitenlandcoördinator Javier Solana van de Europese Unie vindt dat de twee rivalen weer mee zouden moeten doen in nieuwe verkiezingen, ongeacht of het hele nieuwe zijn of alleen de tweede ronde. Hij zei donderdag er vertrouwen in te hebben dat er een oplossing komt voor de crisis. Hij en gezant Niek Biegman bemiddelen namens de EU tussen de partijen.

Volgens de Oekraïense president Leonid Koetsjma is de crisis in zijn land niet te bezweren zonder de hulp van Rusland. Hij vloog donderdag naar Moskou voor overleg met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin. Die maakte duidelijk dat hij nieuwe verkiezingen niet zit zitten. "Er kan drie keer worden gestemd, vier keer, 25 keer, zolang een van de partijen niet het gewenste resultaat heeft", aldus Poetin. Een nieuwe stembusgang noemde hij "mogelijk nutteloos", omdat die niet per definitie een eind maakt aan de crisis.

De Amerikaanse president George Bush heeft Rusland impliciet gewaarschuwd zich niet met de verkiezingen in de voormalige sovjetstaat te bemoeien. Nieuwe Oekraïense presidents-verkiezingen "als die er komen" moeten volgens hem vrij zijn van elke buitenlandse invloed. "Alle verkiezingen in alle landen moeten de wens van het volk weergeven en niet die van een buitenlandse regering", aldus Bush.

(Bron: ANP/AFP/RTR)