Schriftelijke reactie Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding: Tjibbe Joustra

"Het 'verstoren' van ongewenste activiteiten of processen is een aanpak die kan worden gevolgd in gevallen waarin strafrechtelijke, verblijfsrechtelijke of inlichtingenmatige maatregelen onvoldoende soelaas bieden om bijvoorbeeld te voorkomen dat (de voorbereiding van) een terroristische activiteit plaatsvindt, een radicaliseringsproces gedijt of een evenement met een radicaal karakter plaatsvindt.

Kenmerk van 'verstoren' is dat bestaande overheidsbevoegdheden gecoördineerd en op een slimme manier worden ingezet, waarmee als effect of als neveneffect kan worden bewerkstelligd dat bijvoorbeeld (de voorbereiding van) een terroristische activiteit wordt voorkomen, een radicaliseringsproces wordt beteugeld of een evenement een minder radicaal karakter krijgt.

Voor persoonsgericht verstoren wordt gekozen als het nodig wordt geacht een persoon zodanig in de gaten te houden dat het hem of zijn omgeving duidelijk wordt dat hij onderwerp is van enigerlei overheidsoptreden, zonodig met gebruikmaking van andere wettelijke bevoegdheden, zodat de persoon feitelijk geen rol meer zal kunnen spelen in aan terrorisme gerelateerde zaken. Een verdere ontwikkeling van een dergelijk persoon tot bruikbare partner in terroristische activiteiten wordt daarmee voorkomen."

- Heeft U kennis van verstoren van personen in diverse gemeenten?

De personen op wie verstoringsacties gericht zijn, kunnen zich vrij in het land bewegen. Als gevolg daarvan worden de daadwerkelijke verstoringsacties inderdaad meer dan één gemeente uitgevoerd.

- Is ook uw informatie dat zo'n 8 personen tot nog toe zijn verstoord?

Persoonsgericht verstoren is een relatief nieuw fenomeen wat op nog tamelijk kleine schaal wordt uitgevoerd. Over exacte aantallen doe ik geen mededelingen.

- Welke rol speelt de NCTb bij verstoren?

De NCTb voert de regie over verstoringsacties. Dat betekent dat de uitoefening van bevoegdheden door de betrokken organisaties in afstemming en na overleg met de NCTb worden genomen.

- Wie is verantwoordelijk voor verstoren?

De minister van Justitie is verantwoordelijk voor de algemene aanpak ter zake van verstoringsacties ( Brief van 10 september 2004 aan de Tweede Kamer (29754, nr. 1))

In beginsel ligt het gezag over de politie bij persoongericht verstoren bij de burgemeester waar het subject zijn feitelijke verblijfplaats heeft.

- Op grond van welke informatie wordt besloten te verstoren?

Allereerst vindt een selectie plaats van personen die voor een persoonsgerichte verstoringsaanpak in aanmerking komen. Dit gebeurt in de CT-Infobox, waaruit een advies tot persoonsgericht verstoren kan komen. ( De CT Infobox is een samenwerkingsverband van AIVD, IND, KLPD, MIVD en OM dat beoordeelt welke maatregelen er door de desbetreffende partners mogelijk en wenselijk zijn. Zo kan de CT Infobox - naast verstoren - adviseren tot strafrechtelijk ingrijpen, vreemdelingrechtelijk optreden, inlichtingenmatig onderzoeken of verstoren. Maar ook een combinatie is mogelijk.)

Ten behoeve van een goede uitvoering van het persoonsgericht verstoren is er de Regiegroep Persoonsgericht Verstoren die onder leiding staat van de plv. NCTb. Deze Regiegroep adviseert de instantie die de verstoringsacties voor haar rekening neemt.

Bij de keuze van verstoringsacties wordt in aanmerking genomen de effectiviteit, proportionaliteit en subsidiariteit. Daarnaast wordt in ogenschouw genomen of er geen eventuele andere lopende onderzoeken/manieren van overheidsoptreden worden doorkruist. Ten slotte wordt gelet op mogelijke neven-effecten, zoals de veiligheid van het subject en zijn omgeving en de veiligheid van de uitvoerenden.

- Is het effectief?

Persoonsgerichte verstoringsacties worden tot nu toe hoofdzakelijk uitgevoerd door de lokale politie. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan acties als huisbezoek (door buurtregisseur), uitnodigen op het politiebureau, contact met familie, contact met werk/school, contacten uit omgeving van de betrokken persoon benaderen of het bezoeken van ontmoetingsplaatsen.

De effecten van de persoonsgerichte verstoringsaanpak worden echter geregeld gemonitord. Periodiek wordt bezien of, gelet op de meest actuele informatie, verstoren nog steeds het meest aangewezen middel is om tegen een persoon toe te passen.

De eerste ervaringen met verstoringsacties zijn positief.

- Op welke terreinen verstoort de NCTb zelf?

De NCTb voert uitsluitend de regie over de te nemen maatregelen en heeft geen eigen operationele taak. De NCTb voert zelf dan ook geen verstoringsacties uit.

- Is verstoren niet op de grens van het toelaatbare?

Verstoringshandelingen passen binnen de politietaak (handhaving van de openbare orde) zoals deze in de Politiewet is vastgelegd.

- Als een persoon die wordt verstoord (bijv. door politie Amsterdam) het grondgebied verlaat, wie neemt dan de verstoring over? Neemt een ander korps dat over, of blijft de politie Amsterdam zo iemand volgen?

In beginsel houdt de burgemeester van de gemeente waar betrokkene zijn hoofdverblijf heeft, zeggenschap over de verstoringsacties die de politie uitvoert. Dat geldt ook als verstoringsacties tijdelijk in een andere gemeente moeten plaatsvinden. Goede afstemming met het regiokorps waaronder de andere gemeente valt, staat daarbij natuurlijk voorop. Gelet hierop is het KLPD, dat directe contacten heeft met alle regiokorpsen, belast met de operationele coördinatie. Dat houdt in dat het KLPD de samenhang bewaakt van de verschillende feitelijke acties die in het kader van persoonsgericht verstoren worden ondernomen.